Fobia

Nowy Teatr, Warszawa

Czas trwania

130 minut

Miejsce

Teatr Współczesny, Duża Scena

Dwójka mężczyzn ubranych w różowe kominiarki, białe bluzki i czarne spodnie dresowe, stoi po obu stronach zdjęcia. Między nimi stoi przestraszona para- mężczyzna i kobieta. W tle jest szara kanapa i niebieski obraz.

Markus Öhrn i Karol Radziszewski przedstawiają brutalną lekcję historii mało znanej. Fobia to spotkanie dwóch odmiennych praktyk artystycznych. Przerysowany, ostry, wręcz kreskówkowy język wizualny Markusa Öhrna i researchersko-dokumentalna praktyka Karola Radziszewskiego, skupiającego się na nieheteronormatywnej, nieopowiedzianej historii Polski. Spektakl w typowy dla Markusa Öhrna sposób zbudowany jest z trzech epizodów. Fag Fightersi, czyli różowa bojówka gejowska z projektu Radziszewskiego, który rozwija od 2007 roku, konfrontują się z członkami rodziny oraz przedstawicielami świata biznesu i sztuki.

 

Fobia to ironiczna krytyka społeczeństwa. Twórcy przyglądają się zagadnieniu przemocy i stygmatyzującym stereotypom dotyczącym osób LGBTQ+, Fag Fightersi przejmują język nienawiści na własny użytek. Krytyczne spojrzenie twórców na te trzy obszary: rodzinę, biznes i kulturę,  jest pretekstem do przyjrzenia się tematowi eksploatacji grup mniejszościowych. Podyktowanej chęcią budowania ich kosztem kapitału symbolicznego, bogacenia się lub wzmacniania autorytetu. Jednym z tematów jest tak zwany pinkwashing, gdy korporacje międzynarodowe, żerując na chorobliwym konsumpcjonizmie, promują swoje marki symulując wsparcie osób LGBTQ+.

 

Czym jest zatem homofobia? Czy tylko nienawistną przemocą okazywaną wprost, czy może ukrytym aspektem scenariuszy integracyjnych pisanych przez osoby heteronormatywne? Markus Öhrn i Karol Radziszewski fundują nam jazdę rollercoasterem wśród stereotypów, pozornej tolerancji, rzekomej akceptacji i innych naszych, jak najbardziej słusznych przekonań. 

 

Spektakl dla widzów dla widzów pełnoletnich. Ostrzeżenia dotyczące treści: wulgarny język, przemoc, przemoc seksualna, krew. 

 

Koncepcja: Markus Öhrn, Karol Radziszewski

Reżyseria: Markus Öhrn

Scenariusz: Markus Öhrn, Karol Radziszewski

Scenografia/Kostiumy: Markus Öhrn, Karol Radziszewski 

Współpraca scenograficzna i kostiumograficzna: Saskia Hellmann

Obrazy: Karol Radziszewski

Muzyka: Michał Pepol, Bartek Wąsik

Maski: Makode Linde

Charakteryzacja: Monika Kaleta

Inspicjent: Łukasz Jóźków

Asystentki reżysera: Anna Lewandowska, Angelika Mizińska

Producentki: Anna Skała, Angelika Mizińska

Projekt plakatu: Karol Radziszewski

Projekt programu: Renata Motyka

Tłumaczenie wierszy i piosenek na język angielski: Marek Kaźmierski

Redakcja tekstu angielskiego: Dominika Gajewska

Przygotowanie i realizacja napisów: Zofia Szymanowska

 

obsada: 

Wojciech Kalarus

Ewelina Pankowska

Piotr Polak

Magdalena Popławska

Jan Sobolewski

premiera: 7 listopada 2023 r.

Spektakl z napisami w języku polskim i angielskim.


„Oglądamy cudownie perwersyjną we wszystkich znaczeniach tego słowa rzecz o tytułowej fobii, ściślej – homofobii, niebędącej wcale wyłącznie mową nienawiści – jak się może wydawać, a przyjmującej formy rozmaite - choćby w biznesie - pinkwashingu (stosunkowo - uhm - mocna scena obyczajowo ale bardziej socjologicznie, zapraszamy do teatru korporacje!) czy – w kulturze – jak się słusznie zauważa - budowania kapitału na nośnym temacie LGBTQ+.

Ze trzy razy wcisnęło mnie mocniej w fotel, a raz nabrałem głęboko powietrza w płuca, gdyż jest NAPRAWDĘ grubo. Ale spektakl jest po prostu świetny, momentami nieprawdopodobnie zabawny ( a przez to oczywiście bardzo smutny), fantastycznie zagrany, logiczny, konsekwentny i – jakkolwiek to zabrzmi – pouczający. A że nieprawdopodobnie wulgarny? Cóż, nie wchodzi się do teatru bezkarnie, prawda?Jestem tą jazdą bez trzymanki po prostu zachwycony.”

Rafał Turowski dla e-Teatr.pl 

 

„Markus Öhrn, zgodnie ze swoją metodą sceniczną, ponownie ubrał aktorów w odbierające im indywidualność maski i wyposażył w syntezatory zmieniające głos (dorzucając jeszcze rzeczone kominiarki od Radziszewskiego), by przy użyciu odczłowieczonych figur opowiadać o czymś głęboko ludzkim – zakłamaniu naszej wspaniałej cywilizacji.” 

Anna Sańczuk dla VOGUE.PL


Nagrody i festiwale:

GRAND PRIX 17. edycji Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego BOSKA KOMEDIA w Krakowie 2024

Za odwagę w artystycznej prowokacji, która nakłuwa społeczną wrażliwość i rozszerza jej granice, każąc dostrzec tematy dotychczas ignorowane.

 

14 maja 2024 – 64. Kaliskie Spotkania Teatralne / Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Kalisz

11 czerwca 2024 – Divadelná Nitra, Bratysława (Słowacja)

25-26 czerwca 2024 – Biennale Teatro 2024, Wenecja (Włochy)

6-7 grudnia 2024 – Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia, Kraków (Polska)

25 maja 2025 – 39. Dni Sztuki Współczesnej, Białystok (Polska)

22 października 2025 – Teatr Wybrzeże, Gdańsk (Polska)

5-6 grudnia 2025 – Dom Sztuk Współczesnych Trafó, Budapeszt (Węgry)

Maurycy Stankiewicz