Zemsta

Trwa walka o nieruchomość między Cześnikiem i Rejentem. Obaj są bezlitośni i mają nadzieję, że władza wyleczy ich z potwornej samotności. Sztuka stłamszona przez 150 lat przez poczciwe inscenizacje odradza się w Teatrze Komedia jako bezkompromisowy konflikt o majątek i wpływy. 

„Zemsta” to sztuka o problemach duchowych bogatych ludzi i o ich nienasyceniu. W świecie zemsty potencjał przemocy jest zawsze wysoki. I czasami przemoc wybucha z byle jakiego powodu, a w spory angażowane są kolejne pokolenia.
Realizowana w Komedii „Zemsta” zrywa z podejściem „szlachetnie, czyli nudno i po literach” albo „radykalnie, czyli napisane raz jeszcze”. To inscenizacja w światłach wielkiego miasta, ale z drugiej strony to również „Zemsta” bez skrótów, grana wierszem zgodnie z zapisem, nie „przepisana na nowo” – i taka, jakiej chciał autor: z branymi na poważnie, skomplikowanymi i żywymi postaciami, których śmieszność potęguje często tragizm.

Jeśli myślicie, że w „Zemście” wszystko dzieje się z powodu sporu o mur dzielący na dwie części zamek zamieszkały przez Cześnika i Rejenta, to u nas dowiecie się jak było naprawdę. Bo mur nie odgrywa u Fredry żadnej roli fabularnej, jest tylko przykładem napiętej sytuacji. Wszystko może być pretekstem do wybuchu przemocy… nawet kilka cegieł.
 

Spektakl dla widzów od 13 roku życia. W spektaklu używany jest pistolet hukowy.

ZEMSTA
Aleksander Fredro
premiera 19 kwietnia 2024, Duża Scena Teatru Komedia

Reżyseria: Michał Zadara
Scenografia: Robert Rumas
Kostiumy: Pola Gomółka
Światło: Artur Sienicki
Choreografia i ruch sceniczny: Ewelina Adamska-Porczyk
Walki: Dawid Fajer
Asystenci reżysera: Maksymilian Nowak, Filip Płuciennik
Asystentka kostiumografki: Agnieszka Malicka

Występują:
Maciej Stuhr (Papkin)
Arkadiusz Brykalski (Cześnik)
Bartosz Porczyk (Rejent)
Barbara Wysocka (Podstolina)
Filip Lipiecki (Wacław)
Paulina Szostak (Klara)
Monika Cieciora (Śmigalski)
Mikołaj Woubishet (Dyndalski)
Damian Mirga (Perełka, Ochroniarz, Barman)
Robert Ostolski (Mularz)
Paweł Stefaniak (Mularz II)
Krzysztof Iwański (Mularz III)
 

„Jak przełożyć satyrę o drobnej szlachcie na współczesność? Zadara razem ze scenografem Robertem Rumasem i kostiumografką Polą Gomółką analogię znaleźli w drobnomieszczanach. To o nich opowiada ich „Zemsta”, zagrana w dekoracjach oddających sytuację z obrazu Edwarda Hoppera, „Nocne marki” – nieliczni goście baru symbolizują samotność i dobrobyt mieszczan. Nie tylko wystrój sceny i rekwizyty założone w didaskaliach uległy przemianie. To w ogóle nie jest sprawa o murze ani o kłócących się o niego zabawnych sąsiadach. Nie, to opowieść o chciwości, kształtującej relacje międzyludzkie na każdym poziomie – miłości między kobietą i mężczyzną, przyjaźni, stosunków rodzinnych, zawodowych. Nie trzeba było dopisywać ani pół słowa, żeby stało się to jasne.
Co było do tego niezbędne? Wybitna interpretacja i doskonali aktorzy – jak Maciej Stuhr, który odjął Papkinowi przynajmniej połowę groteskowości, przedstawił jego historię na poważnie, a mimo to wciąż bez wysiłku bawił publiczność. Czy Barbara Wysocka na własnych zasadach tworząca Podstolinę. Motywy jej postaci nie są jasne, bo nigdy nie mają być. Dlaczego? Uważa, że świat stara się nieustannie ją wykorzystać, wobec czego pozwala sobie na bezwzględność. Najbardziej przykuwa uwagę Arkadiusz Brykalski, tworzący z Cześnika bezwzględnego i groteskowego właściciela nieruchomości”
Aniela Bocheńska | Nowa Siła Krytyczna

„Po podniesieniu kurtyny zobaczyliśmy scenografię (Robert Rumas) odwzorowującą słynny obraz amerykańskiego malarza Edwarda Hoppera — „Nighthawsk” (…) Pomysł z usytuowaniem akcji sztuki o polskich szlachetkach, napisanej i wydanej w latach trzydziestych XIX w. przez polskiego hrabiego, w nowojorskim, nocnym barze i na ulicy przed nim, okazał się strzałem w dziesiątkę. (…) Warstwa wizualna tego przedstawienia jest zaskakująca, ale równocześnie stanowi podstawę całej koncepcji tej inscenizacji. (…)
Oprócz reżysera i zespołu występującego na scenie, znakomitą pracę wykonała jeszcze dwójka współtwórców: rewelacyjną choreografię i ruch sceniczny ustawiła Ewelina Adamska-Porczyk, a walki (na noże też) — Dawid Fajer. Zapewniam Państwa, że nie są to kontredanse, polonezy czy wymachiwanie scyzorykami. Jest na co popatrzeć” 
Krzysztof Stopczyk | Okiem Obserwatora

„[…] w inscenizacji Zadary Fredro brzmi świeżo i współcześnie. Spektakl wydobywa aspekty, które z różnych powodów wciąż jeszcze umykają uwadze teatru i/lub publiczności. Przez dziesięciolecia fasadowej „ludowej rzeczpospolitej” dzieło Fredry pozostawało co najwyżej komedią ludzkich typów i charakterów, całą resztę treści zamykano w historyczno-rodzajowym lamusie. Zadara pokazuje Zemstę jako historię wielopoziomowego bezprawia, dokonującego się w zgodzie z literą prawa, a czasem i bez, lecz pod nadzorem ludzi formalnie na jego straży stojących”

Małgorzata Piekutowa | Raptularz

Nagrody i festiwale:

Spektakl brał udział w finale X Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej i Europejskiej „Klasyka Żywa”.

Na 29. Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym Kontakt w Toruniu Maciej Stuhr otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora festiwalu za rolę Papkina.

Na 49. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych, w dziesiątym finale Konkursu „Klasyka Żywa” spektakl otrzymał trzy nagrody: za reżyserię dla Michała Zadary, za rolę Cześnika dla Arkadiusza Brykalskiego i za rolę Papkina dla Macieja Stuhra.

Na 29. Ogólnopolskim Festiwalu Komedii Talia w Tarnowie Bartosz Porczyk otrzymał nagrodę aktorską za rolę Rejenta.

Na 34. Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym „Bez Granic” spektakl otrzymał główną nagrodę festiwalu — „Złamany szlaban”.